Γαρδίκι: Ενα χωριό που… ξεχωρίζει

Γαρδίκι: Ενα χωριό που… ξεχωρίζει

«Το Γαρδίκι του Ασπροποτάμου, είναι χτισμένο στην αγκαλιά του ορεινού όγκου της Κακαρδίτσας της Νότιας Πίνδου, για την ακρίβεια στην νοτιανατολική πλαγιά της κορυφής Κουρούνα (1988μ.) και σε υψόμετρο 1050 μέτρων. Το όνομά του -Γκαρντίστι στα βλάχικα- αποτελεί παραφθορά της λέξης «γκάρντου» που σημαίνει οχυρό, ταμπούρο, καθώς το Γαρδίκι δεν φαίνεται παρά μόνο στην τελευταία στροφή του δρόμου ακόμη και σήμερα.

Ιστορικά, στην περιοχή που βρίσκεται σήμερα το Γαρδίκι μνημονεύεται αρχαίος οικισμός με την πρωτεύουσα του στη θέση «Βρύσες», κάπου 250μ. ψηλότερα από τον συνοικισμό Παλαιοχώρι Γαρδικίου. Ακόμα και σήμερα σώζονται ερείπια και κομμάτια από κεραμίδια. Προπολεμικά είχαν γίνει ανασκαφές και βρέθηκαν αρχαία νομίσματα με τη λέξη «Αθαμάνων». Πρώτος βασιλιάς της Αθαμανίας ήταν ο Αθάμας.

Στα νεότερα χρόνια, την πρώτη καταγραφή του χωριού την βρίσκουμε το 1454 στην πρώτη επίσημη απογραφή των Τούρκων μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης και την οριστική πτώση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας αναφέρεται από Τουρκικές πηγές ως Gardik, Γαρδίκι, Βλαχογαρδίκι. Στο Γαρδίκι μετοίκησαν οι κάτοικοι του οικισμού Λιάσοβο που βρισκόταν στη δυτική πλευρά του βουνού Νεράϊδα (Καπ Γκρας = Χοντρό Κεφάλι, στη βλάχικη διάλεκτο) και διαλύθηκε στο διάστημα μεταξύ 1592 – 1593 και 1858, αλλά και του οικισμού Κεράσοβο που βρισκόταν στην περιοχή του σημερινού οικισμού Παλαιοχώρι Γαρδικίου και διαλύθηκε μεταξύ των ετών 1868 και 1881.

Μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλίας (1881) το Γαρδίκι εξελίχθηκε σε μεγαλοχώρι και αποτέλεσε την έδρα του πάλαι ποτέ Δήμου Αθαμανών, που περιελάμβανε και τα χωριά Τζούρτζια (Αγ.Παρασκευή), Μουτσιάρα (Αθαμανία), Δέση, Αγ.Νικόλαο (Καμνάι) και Δροσοχώρι (Τυφλοσέλι) και ο οποίος καταργήθηκε το 1912. Έκτοτε υπήρξε έδρα της κοινότητας Γαρδικίου, ώς την εφαρμογή του σχεδίου «Καποδίστριας», το 1997, οπότε και συμπεριελήφθη ως δημοτικό διαμέρισμα στο Δήμο Αιθήκων. Με την εφαρμογή, μετέπειτα, του προγράμματος «Καλλικράτης» το 2010, και έως σήμερα, αποτελεί πλέον δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Πύλης».

Τα παραπάνω στοιχεία, είναι ένα μόλις μικρό τμήμα των όσων αναφέρει η wikipedia για το Γαρδίκι. Στοιχεία ιστορικά μεν, αλλά σε καμιά περίπτωση δεν απεικονίζουν αυτό που έχει ο καθένας μας στο μυαλό του για το πιο πολυσυζητημένο ίσως χωριό στο νομό Τρικάλων, γιατί στο νου του καθενός, στο άκουσμα Γαρδίκι έρχονται πρόσωπα… Ως κτίρια, ως αρχιτεκτονική, μάλλον κιτς θα μπορούσε να το χαρακτηρίσει κανείς με τις τριώροφες οικοδομές υψωμένες μέσα στον… «χαλιά», σε μια προσπάθεια επίδειξης πλούτου, άσχετα με την διαβίωση του καθενός στην καθημερινότητα του.

«Τα καρποφόρα δένδρα πετροβολούν» λέει η λαϊκή παροιμία και σίγουρα αυτό το χωριό μέσα από τις πέτρες και τα στουρνάρια κατάφερε να βγάλει αρκετά «φρούτα». Από ανθρώπους των γραμμάτων, των τεχνών, ερευνητές, μεγάλους εμπόρους φυσικά… αλλά και εμπόρους πάσης φύσεως. Το σίγουρο είναι πως όλοι αυτοί έχουν κάνει διακριτή την παρουσία τους, σε όποια άκρη του κόσμου έχουν δραστηριοποιηθεί. Είτε πουλούν κάστανα στο Λονδίνο, είτε έχουν μεγάλες επιχειρήσεις στη Νέα Υόρκη, για όλους το Γαρδίκι και ειδικά το Δεκαπενταύγουστο, είναι το κέντρο του κόσμου… «Κίτρινη φυλή»; Μπορεί για την αλληλοστήριξή τους. Όμως η φιλοξενία τους είναι κάτι παραπάνω από απλόχερη και αυτό οφείλουμε όλοι μας να τους το αναγνωρίσουμε.

Χρήστος Κοντός

Σχόλια

σχόλια