ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ: Δεν είμαστε μόνοι μας στο σύμπαν

ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ: Δεν είμαστε μόνοι μας στο σύμπαν

Το σύμπαν μιλάει; Τα άστρα μιλάνε; Στην απεραντοσύνη αυτή του διαστήματος είμαστε μόνοι ή υπάρχουν και εξωγήινοι; Υπάρχει Θεός;… ερωτήσεις βασανίζουν τον άνθρωπο από την γέννησή του και μόνο οι αστροφυσικοί είναι αυτοί που μπορούν να απαντήσουν, γιατί σε κάθε απάντησή τους θα πρέπει να υπάρχει και απόδειξη. Μια κουβέντα – συνέντευξη λίγων λεπτών με τον διάσημο Έλληνα καθηγητή της αστροφυσικής και επίτιμο Διευθυντή του Ευγενίδειου Πλανηταρίου της Αθήνας, κ. Διονύση Σιμόπουλο, αρκεί να σε καθηλώσει…

Συνέντευξη στον Χρήστο Κοντό

-Να ξεκινήσουμε λίγο από θέμα της ομιλίας σας. Έχει φωνή το σύμπαν?

-Ναι. Η φωνή του είναι οι πληροφορίες που μας στέλνει, και η γλώσσα των άστρων δεν είναι τίποτε άλλο παρά οι ακτινοβολίες του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος που έρχονται από τα διάφορα φαινόμενα και τα διάφορα αντικείμενα που βρίσκονται εκεί έξω. Έτσι λοιπόν, ψίθυροι στην ουσία είναι οι πληροφορίες που έρχονται με την μορφή ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων, και τώρα τελευταία, ψίθυροι είναι επίσης οι πληροφορίες που θα έρχονται, που ήρθαν ελάχιστες μεν, που θα έρθουν στο μέλλον από την επεξεργασία των βαρυτικών κυμάτων. Γι’ αυτό λέω ψίθυροι. Στην ουσία έχει φωνή το σύμπαν, έχει γλώσσα το σύμπαν, αρκεί να αποκρυπτογραφήσουμε αυτή τη φωνή και αυτή τη γλώσσα.

-Σε όλες σχεδόν τις θρησκείες, ο Θεός κατοικοεδρεύει στο διάστημα. Χρειαζόμαστε την ύπαρξη ενός Θεού όμως για να εξηγήσουμε και να ερευνήσουμε την ύπαρξή μας;

-Όχι, παρόλο που μπορεί να υπάρχει Θεός, με οποιαδήποτε μορφή και αν μπορεί να φανταστεί ο άνθρωπος, παρόλο που μπορεί να υπάρχει αυτό το υπέρτατο ον, θεωρώ ότι δεν απαιτείται η ύπαρξή του, για να εξηγήσουμε αυτά που παρατηρούμε στην φύση, αυτά που παρατηρούμε δηλαδή στο σύμπαν. Είτε είναι σκοτεινή ύλη, είτε είναι σκοτεινή ενέργεια, είτε είναι υλικά που μπορούμε να κατανοήσουμε από την κανονική ύλη. Για να σας δώσω να καταλάβετε τι εννοώ, είναι ότι αυτή τη στιγμή που μιλάμε, έχουμε 7,4 δισεκατομμύρια ανθρώπους πάνω στη γη. Κάθε ένας από μας έχει τα δικά του πιστεύω, τις δικές του δοξασίες, και κανείς δεν μπορεί να πει ότι η δική μου δοξασία και το δικό μου πιστεύω είναι καλύτερο από του διπλανού μου. Έτσι λοιπόν, αφού υπάρχουν 7μιση δισεκατομμύρια διαφορετικά πιστεύω και δοξασίες, έχουμε διαφορετικές αντιλήψεις για το τι είναι Θεός, τι είναι υπέρτατο ον κ.λπ. Αλλά κανείς δεν μπορεί να πει ότι ο δικός του ορισμός του υπέρτατου όντος είναι καλύτερος από του διπλανού. Για αυτό λοιπόν, εγώ παραμένω μόνο στην επιστήμη, η οποία επιστήμη, για να αποδεχτεί κάτι πρέπει να το αποδείξει, είτε με το πείραμα, είτε με την παρατήρηση. Τα πιστεύω και οι δοξασίες δεν χρειάζονται απόδειξη και έτσι μπορεί να πιστεύει ο καθένας ό,τι θέλει. Αλλά η Φυσική είναι πιο ασφαλής, επειδή χρειάζεται, απαιτεί απόδειξη.

-Στα παιδιά που διδάσκονται ένα σωρό μαθήματα στα σχολεία, ό,τι μάθημα μπορεί να σκεφτεί κανείς υπάρχει στο σχολείο, έχουν βάλει την αστροφυσική στο πλάι, εντελώς. Τι πιστεύετε πως πρέπει να γίνει κάποια στιγμή;

-Γιατί το Υπουργείο Παιδείας είναι ηλίθιο. Και ακολουθεί ο κάθε Υπουργός, ως υπουργός, παρόλο που μπορεί ο Υπουργός να είναι ένας καταπληκτικός εκπαιδευτικός, όπως για παράδειγμα ο σημερινός μας Υπουργός, ο κ. Γιαβρόγλου. Εν τούτοις, εάν ακολουθεί τις υποδείξεις των συμβούλων του, καλά να πάθει. Μέχρι τώρα λοιπόν, από το «να σέρνει τον μακαρίτη μέχρι σήμερα», ακολουθούσαν όλοι οι Υπουργοί τις συμβουλές των διαφόρων συμβούλων και έτσι καταντήσαμε να έχουμε ένα σχολείο το οποίο φορτώνει τα παιδιά με ένα κάρο πληροφορίες, αλλά δεν τους μαθαίνει πως να σκέφτονται. Εμένα δεν με ενδιαφέρει να μάθει το παιδί αστρονομία ή να μάθει φυσική ή να μάθει οτιδήποτε. Αρκεί το σχολείο να μάθει στο παιδί πως να σκέφτεται. Αυτό για μένα είναι το πιο σπουδαίο. Είναι δύσκολο, δεν είναι εύκολο κάτι τέτοιο, αλλά αυτός πρέπει να είναι ο ρόλος του σχολείου. Όχι 12 χρόνια θρησκευτικά, 12 χρόνια ιστορία, 12 χρόνια γλώσσα κ.λπ. Να μάθει το παιδί πως να σκέφτεται, και από εκεί και έπειτα όλα θα πάρουν τον δρόμο τους.

Είναι τελικά εγωιστικό να πιστεύουμε πως είμαστε τα μοναδικά όντα στο σύμπαν;

-Ε ναι, είναι εγωιστικό με την έννοια ότι μιλάμε για ένα σύμπαν το οποίο αποτελείται από ένα τρισεκατομμύριο γαλαξίες, ο κάθε γαλαξίας κατά μέσο όρο από 100 δισεκατομμύρια άστρα, δηλαδή πλανητικά συστήματα, τρισεκατομμύρια δηλαδή τρισεκατομμυρίων πλανήτες. Ε λοιπόν, ο Μητρόδωρος πριν από 2.400 χρόνια έλεγε ότι «Ε δεν μπορώ να φανταστώ σε ένα χωράφι που το σπέρνουμε με κριθάρι, μόνο ένας σπόρος ότι θα πιάσει». Ε! με την αστροφυσική λογική, παρόλο που δεν έχουμε κάποιες ενδείξεις ή έστω αποδείξεις, παρόλα αυτά, θεωρώ ότι δεν μπορεί να είμαστε μόνοι μας στο σύμπαν, διότι υπάρχει ένας τόσο τεράστιος αριθμός πλανητών. Παρόλα αυτά, ακόμη και αν έχουμε μόνο στο γαλαξία μας, 1 εκατομμύριο πλανητικούς πολιτισμούς τεχνολογικά ανεπτυγμένους, τεράστιος αριθμός, αυτοί οι εξωγήινοι πολιτισμοί θα είναι διάσπαρτοι στον γαλαξία, και η μέση απόσταση του καθενός θα είναι περίπου 2.000 έτη φωτός. Που σημαίνει αν στείλουμε ένα μήνυμα στον διπλανό μας, τον πλησιέστερο διαστημικό πολιτισμό, θα κάνει 2.000 χρόνια να φτάσει εκεί. Και ας πούμε ότι οι εξωγήινοι αυτοί το λάβουν αυτό το μήνυμα και μας απαντήσουν, θα κάνει άλλα 2.000 χρόνια για να έρθει. Δηλαδή για ένα «γεια χαρά», 4.000 χρόνια. Η επικοινωνία δηλαδή είναι πάρα δύσκολη, για να μην πω αδύνατη. Με αυτή την έννοια είναι γεμάτο το σύμπαν με εξωγήινους πολιτισμούς, αλλά, «ουκ αν λάβοις παρά του μη έχοντος».

-Αρκετοί διάσημοι Έλληνες αστροφυσικοί ανά τον πλανήτη, αλλά στην Ελλάδα ελάχιστοι. Όλοι διαπρέπουν έξω.

-Κοιτάξτε. Υπάρχουν και στην Ελλάδα αξιολογότατοι συνάδελφοι, και υπάρχουν και στο εξωτερικό. Μερικοί από εμάς επέλεξαν να επιστρέψουν στην Ελλάδα, για τον α ή β λόγο. Λόγω γονέων, λόγω του ότι άνοιξε κάποια θέση, λόγω του ότι με συμπάθησε κάποιος άνθρωπος, ήμουνα τυχερός, κατά την γνώμη μου. Υπάρχουν όμως συνάδελφοι πολύ πιο αξιόλογοι από εμένα, οι οποίοι δεν είχαν την τύχη που είχα εγώ, και έτσι αναγκαστικά έμειναν στο εξωτερικό. Δεν μπορούσαν να γυρίσουν πίσω, να πάνε που;

-Ναι αυτό θέλω να πω. Γιατί το κράτος, πλέον στην ανώτατη βαθμίδα, δεν φροντίζει όλους αυτούς ή ένα μεγάλο μέρος;

-Δυστυχώς, το κράτος μας, η πολιτεία δηλαδή, έχει περιορισμένες δυνατότητες. Δηλαδή, πού θα τους βάλει όλους αυτούς τους αστροφυσικούς; Να φτιάξει αστεροσκοπεία και εργαστήρια; Δεν είναι δυνατόν, υπάρχουν και άλλες ανάγκες. Έτσι λοιπόν και η πολιτεία πρέπει να κάνει αναγκαστικά κάποιες επιλογές. Εάν στις επιλογές αυτές περιλαμβάνεται και κάποιο ερευνητικό εργαστήριο, πχ ο Δημόκριτος, το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, μπορεί να αποδεχτεί την ύπαρξη αυτών των συναδέλφων που επανδρώνουν τέτοια εργαστήρια. Αλλά επειδή είμαστε αρκετές χιλιάδες, δεν μπορεί να τους απορροφήσει όλους. Το σκεπτικό είναι το εξής. Ότι παρόλο που είμαστε ο αριθμός που είμαστε, εν τούτοις τον ανθρώπινο επιστημονικό δυναμικό των Ελλήνων, εντός και εκτός Ελλάδος, παράγει πενταπλάσια ποσότητα έρευνας και έργου από ότι ο αριθμός τους. Δηλαδή πέντε φορές περισσότερο παραγωγή έργου από ότι ο αριθμός των επιστημόνων. Και αυτό μας κάνει υπερήφανους ως Έλληνες.

-Μια τελευταία ερώτηση. Γιατί ένας γονέας να φέρει το παιδί του στο αστεροσκοπείο;

-Γιατί είναι ο μοναδικός χώρος στον οποίο μπορεί να δείξει στο παιδί όλα αυτά που μπορεί να έχει μάθει θεωρητικά σε βιβλία, στο διαδίκτυο, να του δείξει «να, υπάρχει πλανήτης. Εκεί έξω θα δούμε τον Δία, και τους 4 μεγαλύτερους δορυφόρους του. Αυτό που είδε δηλαδή και ο Γαλιλαίος». Ε, αυτό για μένα είναι συνταρακτικό. Έστω κι αν η διάρκεια που θα έχει το μάτι του στο παιδί στο προσοφθάλμιο του τηλεσκοπίου, διαρκέσει μερικά δευτερόλεπτα. Παρόλα αυτά, θα πει και θα θυμάται αυτή την επαφή με το σύμπαν. «Το είδα, με τα μάτια μου.». Για αυτό το λόγο πρέπει οι γονείς να τα φέρνουν στο αστεροσκοπείο ή το πλανητάριο, αλλά να βοηθούν τα παιδιά τους να γνωρίσουν ότι είναι και κάτι άλλο εκτός από την πόλη τους.

Σχόλια

σχόλια