«ΛΑΘΕ ΒΙΩΣΑΣ» ΜΙΑ ΣΥΝΕΙΔΗΤΗ ΕΠΙΛΟΓΗ

«ΛΑΘΕ ΒΙΩΣΑΣ» ΜΙΑ ΣΥΝΕΙΔΗΤΗ ΕΠΙΛΟΓΗ

fb_img_1465548335564

Γράφει ο Αριστοτέλης Κωλώτης Κερασοβίτης

Είναι κοινή διαπίστωση οτι ο πολιτικός κανιβαλισμός και η ακόρεστη πείνα για προνόμια που επιβλήθηκε ως τρόπος διαχείρισης της εξουσίας επί δεκαετίες, με στόχο τη μεθοδευμένη, μαζική και συστηματική υπεξαίρεση και διασπάθιση του δημοσίου χρήματος, καθιστούν όλο και περισσότερο σκοτεινό και δυσοίωνο το παρόν και το μέλλον της ελληνικής κοινωνίας. Τα αόρατα νήματα της εξουσίας και οι ευκαιρίες πρόσβασης και εκμετάλλευσης των δικτύων, η επιρροή των lobbies, η διαπλοκή και οι πελατειακές σχέσεις, δεν συγκροτούν ευκαιριακό πλαίσιο ανεντιμότητας διαφθορέα και διεφθαρμένου, αλλά ένα άτυπο πολιτικό σύστημα, το οποίο είναι ταυτόχρονα και δίκτυο κοινωνικο–οικονομικής διαφθοράς (με κύρια χαρακτηριστικά το κέρδος, την εξουσία και την ομερτά).

Η πολιτική διαφθορά, έχει να κάνει με την αδιαφάνεια των θεσμικών λειτουργιών και γενικότερα με τη διάβρωση της δημοκρατίας. Η διαπλοκή κατέστη μέρος της πολιτικής κουλτούρας. Όποιος δεν το βλέπει μάλλον εθελοτυφλή. Σε κάθε περίπτωση, η διαφθορά καθρεφτίζει τη σύγκρουση αξιών: αξίες δημοκρατίας, αξίες αγοράς. Η εμπορευματοποίηση των αξιών κατισχύει των νόμων και των κανόνων και διαβρώνει την κοινωνία και την Πολιτεία.

Αυτή είναι η γενική εικόνα της κατάστασης με βάση τις εμπειρίες και την αντιληπτική μου ικανότητα για τον πολιτικό βίο, την καθημερινότητα αλλά και γενικότερα για ένα σύστημα εξουσίας το οποίο είναι δομημένο όχι για να υπηρετεί τον άνθρωπο αλλά τους ισχυρούς και τα κέρδη τους. Αυτό συνέβαινε πάντα ακόμη και από τα αρχαία χρόνια και ήταν η αιτία που ώθησε τον Επίκουρο να μας μιλήσει για την φύση του δικαίου:

(Εκείνο, που επιμαρτυρείται ότι συμφέρει στις ανάγκες της κοινωνικής ζωής, πρέπει να έχει την ισχύ του δικαίου, είτε είναι είτε δεν είναι το ίδιο για όλους. Αν όμως κάποιος, απλώς θεσπίσει έναν νόμο, ο οποίος δεν αποβαίνει προς το συμφέρον της κοινωνικής ζωής, ο νόμος αυτός δεν έχει πλέον την φύση του δικαίου. Ακόμη και αν μεταβάλλεται το συμφέρον που είναι σύμφωνο με το δίκαιο, για κάποιο χρόνο εναρμονίζεται με την κοινή γνώμη, καθόλου δεν ήταν λιγότερο δίκαιο σ’ εκείνο το χρονικό διάστημα, γι αυτούς που δεν συνταράσσονται από τα κούφια λόγια αλλά βλέπουν την πραγματικότητα).

«Επίκουρος XXXVII.(37) αποδ. Λεωνίδας Αλεξανδρίδης, Αρχοντία Λιοντάκη»

Όμως ανατρέχοντας στις αρχικές αιτίες διαπιστώνω ότι αρνούμενοι να αναλάβουμε την ευθύνη της ύπαρξής μας εμείς οι ίδιοι, θεοποιούσαμε τον κάθε τυχάρπαστο Γελωτοποιό-«σωτήρα», επιλήσμονες της προειδοποίησης του Samuel Johnnson ότι «πίσω από κάθε σωτήρα βαδίζει ένας δήμιος».

Ο άνθρωπος που ζητιανεύει τις ψήφους είναι από το γεγονός αυτό και μόνο ένας άνθρωπος ανέντιμος, διότι σε αντάλλαγμα της εξουσίας και του πλούτου που απέκτησε ή θα αποκτήσει χάρη σ’ εσένα σου υπόσχεται ένα σωρό θαυμάσια πράγματα, τα οποία δεν θα τα δώσει, και δεν είναι άλλωστε μέσα στις δυνατότητές του να στα δώσει. Ο άνδρας που εξυψώνεις δεν εκπροσωπεί ούτε την εξαθλίωσή σου ούτε τις επιδιώξεις σου ούτε τίποτα. Εκπροσωπεί μόνο τα δικά του πάθη και τα δικά του συμφέροντα, τα οποία είναι αντίθετα από τα δικά σου.

«Κι αν υπάρχει, σε κάποιον άγνωστο τόπο, ένας έντιμος άνθρωπος, ικανός να σε κυβερνήσει και να σε αγαπήσει, λησμόνησέ τον. Δεν θα καταδεχόταν να ευτελίσει την αξιοπρέπειά του για να λερωθεί στο βούρκο της διαμάχης των κομμάτων. Θα ήταν πολύ υπερήφανος για να ζητήσει την εκπροσώπησή σου, την οποία εσύ πάντα εκχωρούσες αποκλειστικά στο κυνικό θράσος, στη χυδαιότητα, στο ψέμα» μας λέει ο Οκτάβ Μιρμπώ στο εκπληκτικό βιβλίο του «η απεργία των ψηφοφόρων».

Ο πολιτικός βίος, είναι αθέμιτος ανταγωνισμός ή δεσμωτήριο, εκ του οποίου καλείται να απομακρυνθεί όσο γίνεται περισσότερο ο σοφός. Ο καθηγητής Χαράλαμπος Θεοδωρίδης μας μεταφέρει απ’ τα γραπτά του επικούρειου Φιλόδημου που βρέθηκαν στο Ερκουλάνο:

«Αν καλοεξετάσει κανείς τι είναι εχθρικότερο για τη φιλία και τι παραγωγικότερο για την έχθρα, θα βρει την πολιτική, επειδή αυτή δίνει αφορμή στη ζήλια και γεννά τη συντρόφισσά της, την φιλοπρωτία, και τις διαφωνίες και αντιθέσεις».

Για αυτό και ο Επίκουρος μας πρότεινε το «λάθε βιώσας» που σημαίνει «ζήσε στην αφάνεια, ζήσε απαρατήρητος, αποχή δηλαδή από τη δημόσια ζωή σε περιόδους παρακμής, ίσως από την αντιπαλότητα, το φανατισμό, τη διαπλοκή και τις υποκριτικές ανθρώπινες σχέσεις στις μέρες μας». Βέβαια όταν λέμε αφάνεια δεν εννοούμε απραξία. Θα μπορούσα περιφραστικά να το αποδώσω ως: κάνε ότι είναι να κάνεις χωρίς να επιδιώκεις την αναγνώριση, την δόξα και το χρήμα. Κάνε ότι είναι να κάνεις με σκοπό το όφελος του εαυτού σου, των φίλων σου και το δημόσιο όφελος χωρίς καθόλου να σε απασχολεί αν θα γίνεις διάσημος, αν θα σε γράψει η ιστορία ή αν θα γίνεις πλούσιος. Προάσπισε με κάθε τρόπο τήν ψυχική σου ηρεμία.

Το να επιδιώκεις τη δόξα, τον πλούτο και τη δύναμη χωρίς μέτρο είναι αφύσικο, μια συνεχής πηγή ταραχών και δυσφορίας. Ακόμα και όταν ο αδύνατος γίνει δυνατός, ο θνητός άνθρωπος ποτέ δε θα γίνει παντοδύναμος, ούτε θα νικήσει τους φόβους του. Το να είσαι αδύναμος και να θέλεις να γίνεις δυνατός είναι τουλάχιστον εξίσου οδυνηρό με το να είσαι δυνατός και να επιθυμείς την αδύνατη παντοδυναμία.

Και για να προασπίσουμε την ψυχική μας ηρεμία μία αισιόδοξη ματιά η θετική μας σκέψη δηλαδή, είναι απαραίτητη. Η αυτογνωσία όχι μόνο του εαυτού μας αλλά και του περιβαλλοντος στο οποίο ζούμε, μας βοηθά στο να παίρνουμε σωστές αποφάσεις. Να έχουμε εμείς τον έλεγχο και να επιλέγουμε εκείνα τα πράγματα που θεωρούμε ότι είναι σημαντικά για τη ζωή μας. Δεν είναι φυσιολογικό να περιμένω να αλλάξει το περιβάλλον σύμφωνα με τα δικά μου θέλω αλλά αντίθετα πρέπει να προσαρμόσω (όχι υποταγή) τα θέλω μου ώστε να λαμβάνουν υπόψη το διαμορφωμένο απο ανώτερες δυνάμεις περιβάλλον. Εστιάζοντας την προσοχή μας συνεχώς στα άσχημα το βέβαιο είναι ότι απογοητευόμαστε και δεν βλέπουμε τα καλά που συμβαίνουν γύρω μας υποβαθμίζοντας τα συνεχώς.

Ας σταματήσουμε να μιλάμε για καπιταλισμό και σοσιαλισμό. Ας μιλήσουμε απλώς για το πώς θα χρησιμοποιήσουμε τον απίστευτο πλούτο της γης προς όφελος των ανθρώπων κάνοντας την αντίθετη διαδρομή από αυτήν που κάνουμε σήμερα. Διότι με τη λανθασμένη αντίληψη που έχουμε προσπαθούμε να αλλάξουμε τις κοινωνίες παραμελώντας τον άνθρωπο ενώ κανονικά θα έπρεπε να διαφωτίσουμε τον άνθρωπο για να αλλάξει τις κοινωνίες.

Γι’ αυτό έστω και μεμονωμένα πρέπει να προσπαθήσουμε μαζί με την ατομική και μέσω των φίλων συλλογική ευδαιμονία να αναδείξουμε τις διαχρονικές και πανανθρώπινες αξίες που εκφράζει η επικούρεια φιλοσοφία και να τις επαναφέρουμε στην κοινωνία. Η αναγέννηση και η επανάσταση ξεκινάει πρώτα από τα μυαλά μας. Εαν δεν αλλάξουν αυτά δεν αλλάζει ούτε η κοινωνία.

Καμία πολιτική δεν μπορεί να κάνει τους ανθρώπους ευτυχισμένους γιατί αυτό εξαρτάται και από άλλους παράγοντες όπως ατυχίες, λάθη, αδιαφορία αλλά και από τις αντιλήψεις των ανθρώπων. Γιατί πως αλλιώς μπορούμε να εξηγήσουμε το γεγονός ότι στις πιο προηγμένες οικονομικά χώρες η δυστυχία εκδηλωμένη με τη μορφή ψυχικών παθήσεων είναι μεγαλύτερη από τις φτωχότερες χώρες.

Η τέχνη της ευτυχίας δεν εξαρτάται τόσο από τις εξωτερικές συνθήκες όπως πολλοί πιστεύουν αλλά περισσότερο από την εσωτερική μας κατάσταση από το πόσο ήρεμοι και γαλήνιοι αισθανόμαστε. Εξαιρούνται βεβαίως ακραίες καταστάσεις όπου οι άνθρωποι δεν έχουν ούτε να φάνε ούτε να κοιμηθούνε ούτε να ζεσταθούνε.

«Τη μεγαλύτερη σπουδαιότητα για την ευτυχία έχει η ψυχική διάθεση, κύριοι της οποίας είμαστε εμείς οι ίδιοι». Διογένης Οινοανδέας

Το «λάθε βιώσας» αποτελεί μία συνειδητή επιλογή. Δεν είναι απλά ένας δρόμος που επιλέγεις να περπατήσεις, είναι κάτι πολύ περισσότερο είναι ο τρόπος που επιλέγεις να ζήσεις…

Σχόλια

σχόλια