Οδεύοντας προς τα «Δεκεμβριανά» …Δέκα χρόνια μετά ή εβδομηντέσσερα;

Οδεύοντας προς τα «Δεκεμβριανά» …Δέκα χρόνια μετά ή εβδομηντέσσερα;

Έτσι αποκαλούνται από πολλούς τα εκτεταμένα γεγονότα που ξεκίνησαν με πορείες διαμαρτυρίες, διαδηλώσεις και επεισόδια μετά το θάνατο, στην Αθήνα του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου τον Δεκέμβρη του 2008.

Εχουν γραφτεί πολλά κείμενα για την κοινωνική αναταραχή που υπέβοσκε από στα πανεπιστήμια, στη νεολαία αλλά και στην κοινωνία με τις απαρχές της οικονομικής κρίσης και πυροδότησε στη συνέχεια του συμβάντος την εξέγερση. Γιατί όμως στο κοινωνικό πεδίο χρησιμοποιείται αυτό το σημαίνον μιας άλλης εποχής, τα «Δεκεμβριανά»;

Θα προσεγγίσουμε το θέμα μέσα από μια άλλη οπτική που δεν αναιρεί τις υπόλοιπες αλλά λειτουργεί συμπληρωματικά.Πρόκειται για μια σκοπιά που αναζητά τις «επαναλήψεις» μέσα στην ιστορία που γίνονται ασυνείδητα.

Ενώ είναι ένα θέμα που προσεγγίζεται σε ατομικό επίπεδο, δεν έχει αρκετά μελετηθεί στο κοινωνικό πεδίο.Στόχος: να βγούμε από την επανάληψη, να δράσουμε ως υποκείμενα με επίγνωση του παρελθόντος ως δημιουργοί της ιστορίας μας.

Ζούσαμε στα Εξάρχεια πολλά χρόνια και συμμετείχαμε σε πρωτοβουλίες κατοίκων για την αναμόρφωση της γειτονιάς.To βράδυ 6 Δεκέμβρη 2008, χτυπά το τηλέφωνο. «Σκοτώσανε ένα παιδί» στην οδό Τζαβέλλα και Μεσολογγίου.Η αστυνομία.

Πώς ν’ακούσεις αυτό το «νέο»; Που είναι ήδη παλιό. «Ήταν πρωί τ’Αυγούστου..», Καλτεζάς, Κουμής, Κανελλοπούλου.Χείμαρρος οι μνήμες. Τρέξαμε να δούμε τι συμβαίνει. Οικονόμου, Στουρνάρη, Σπ.Τρικούπη, Σολωμού, πλατεία. Ολοι οι δρόμοι οδηγούν εκεί…Την επόμενη μέρα,Κυριακή διαδηλώσεις σ’όλο το κέντρο, επεισόδια, συνελεύσεις, συζητήσεις.

«Ο καιρός είναι παγωμένος.Τις προηγούμενες μέρες έβρεχε.Στο ύψος της οδού Στουρνάρα, στην περιοχή Μουσείου, οι υπόνομοι μπουκωμένοι από νερό σπάζουν […] Στις 3 του Δεκέμβρη, νωρίς το πρωί,ο χαμηλός άσπρος ήλιος πλημμυρίζει την πλατεία Συντάγματος κι έρχεται να χτυπήσει λοξά, επάνω από το μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτου […] Σαν ογκόλιθος η πομπή φτάνει στο ύψος του μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτου.Ξεπερνώντας την πρώτη σειρά, ένας έφηβος αρχίζει, μέσα στις ενθαρρυντικές φωνές του πλήθους, ένα ξέφρενο χορό.Πηδάει μια στον αέρα,ύστερα μια δεύτερη.Ξαφνικά παραλύει και σωριάζεται κατάχαμα, με το στήθος καταματωμένο.»

Όχι δεν είναι η αφήγηση για τον Δεκέμβρη του 2008 αλλά για την αρχή των Δεκεμβριανών στην Αθήνα του 1944. Από το βιβλίο του Dominique Eudes “Οι καπετάνιοι”-Ο ελληνικός εμφύλιος πόλεμος 1943-1949, εκδ.Εξάντας,1975.

«Σε δύο τρία λεπτά εικοσιοκτώ νεκροί και πάνω από εκατό τραυματίες.[…] ο Σκόμπυ κηρύσσει το στρατιωτικό νόμο και δίνει ένα νέο τελεσίγραφο στον ΕΛΑΣ.Αν οι μονάδες των ανταρτών δεν εκκενώσουν την Αθήνα πριν τις 6 Δεκέμβρη θα θεωρηθούν εχθρικές δυνάμεις.[…]Το βράδυ της 4 του Δεκέμβρη, μπροστά στην έκταση των γεγονότων που κανένας εκφοβισμός δεν καταφέρνει να συγκρατήσει ο Παπανδρέου υποβάλλει την παραίτησή του. […] Στις 5 του Δεκέμβρη όλη η Αθήνα βρίσκεται στα χέρια του ΕΛΑΣ, εκτός από το κέντρο της πόλης.[…] Στις 6 του Δεκέμβρη όλα τα δημόσια κτίρια του κέντρου της Αθήνας φρουρούνται από αγγλικά αποσπάσματα.»

Πόσο βουτηγμένοι είμαστε μέσα στην ιστορία μας με όλη της την τραγικότητα; Ιστορία που δεν έχει συζητηθεί επαρκώς στην Ελλάδα ώστε να επουλωθούν οι πληγές και να προχωρήσουμε στο σήμερα. Πόσο ένα σημείο «αιχμής» , ένα σημείο στο κέντρο της πόλης και ο άδικος θάνατος ενός παιδιού είναι «τυχαία» γεγονότα που συμπέφτουν με μαύρες τρύπες της ιστορίας μας;

Οι συνελεύσεις των κατοίκων που ακολούθησαν τις ημέρες εκείνες κάπως ενισχύουν αυτή την ανάγνωση των γεγονότων.Υπήρξε πολύ έντονη αντιπαράθεση γύρω από το αίτημα κάποιων ομάδων να ονομαστεί η οδός «Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου».Οι υπόλοιποι προσπαθούσαμε ψύχραιμα να πούμε ότι δεν ήμασταν σε κάποιες «Μάχες», ότι ο έφηβος δεν ήταν κάποιος αγωνιστής άλλης εποχής, είχε βρεθεί ένα Σαββατόβραδο με τους φίλους του όπως εκατοντάδες παιδιά στο κέντρο και δεν είχαμε δικαίωμα εμείς να τον ηρωοποιούμε εν τη απουσία του..

Δεν εισακουστήκαμε και στο δρόμο μπήκε η σήμανση. Τελικά μήπως σε ένα «άλλο» επίπεδο ήμασταν ήδη σε πεδίο «μάχης»;

Εξάλλου το σταυροδρόμι με τις ιστορικές ονομασίες έχει κι αυτό βαρύ φορτίο.

Η απάντηση του ερωτήματος μπορεί να μας προσανατολίσει καλύτερα στους αγώνες και στα διακυβεύματα του σήμερα, απεκδυόμενοι την ένταση του άλλοτε.

Βέρα Παύλου

Σχόλια

σχόλια