Ρήξη, χρεοκοπία, εθνικό νόμισμα

Ρήξη, χρεοκοπία, εθνικό νόμισμα

Του Κωνσταντίνου Αντ. Κρεμμύδα

Πεδίο πολιτικής αντιπαραθέσεως αποτελεί εδώ και χρόνια το δίλλημα ευρώ ή δραχμή. Φυσικά δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί στη βάση του ρομαντισμού και της νοσταλγικής επιθυμίας παρά στη λογική του πραγματικού, της καπιταλιστικής οικονομίας των τραπεζών και όχι πλέον των κρατών και στις συνθήκες του παγκόσμιων συσχετισμών.

Δυστυχώς τα σενάρια χρεωκοπίας επανέρχονται έντονα το τελευταίο καιρό και μετουσιώνονται σε υπαρκτή θεωρητική εξέλιξη όσο η κυβέρνηση και η Ε.Ε. δεν βρίσκει κοινό τόπο οικονομικής συμφωνίας.

Το επιχείρημα της ελληνικής κυβέρνησης για επώδυνες συνέπειες στην ευρωπαϊκή και παγκόσμια οικονομία στην περίπτωση που η χώρα καταρρεύσει έχει βάση μόνο ως μέσο πίεσης στους δανειστές αλλά  είναι ελλιπές, καθώς θα έπρεπε να αναφέρονται και οι τρομακτικές συνέπειες για την ίδια τη χώρα οι οποίες θα ήταν λογικό να μας αφορούν περισσότερο εφόσον πρόκειται για τους πολίτες αυτής χώρας και έχουν ήδη ζήσει μια πενταετία σκληρής προσαρμογής.  Επί της ουσίας πρόκειται για τη μία όψη του νομίσματος.

Ας δούμε όμως τις σημαντικότερες άμεσες  επιπτώσεις ως αποτέλεσμα της χρεωκοπίας και τα στάδια κατάρρευσης με ταυτόχρονη υιοθέτηση εθνικού νομίσματος με κάποια λογική συνέχεια αν και εφόσον έχουμε ένα σχετικό έλεγχο των συμβάντων, με την ελπίδα ότι δεν χρειασθεί να επαληθευτεί ποτέ.

1)  Η έξοδος από το Ευρώ οδηγεί σε άμεση χρεοκοπία και σε στάση πληρωμών στο εσωτερικό (ήδη υπάρχει μερική στάση πληρωμών προς ιδιώτες) και το εξωτερικό (π. χ.  ΔΝΤ την περασμένη εβδομάδα). Η χρεοκοπία εντός ευρώ αποτελεί ίσως την πλέον επώδυνη διαδικασία καθώς δεν θα μπορούν να δημιουργηθούν αντανακλαστικοί  δείκτες αντίδρασης, ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας.

2) Σε πρώτη φάση οι εναπομείναντες καταθέτες θα προσπαθήσουν να αποσύρουν τις καταθέσεις. Η κυβέρνηση θα πρέπει να προσπαθήσει να ελέγξει άμεσα την κατάσταση.

3) Θα υπάρξει πάγωμα των διαθέσιμων των τραπεζών σε ευρώ. Άραγε πόσα ευρώ θα υπάρχουν μέχρι τότε;

4) Το αμέσως επόμενο βήμα είναι η μετατροπή όλων των υπόλοιπων, καταθέσεων και δάνειων, σε δραχμές με ισοτιμία 1 ευρώ / 1 δραχμή. Αυτό ισχύει και για τις καταθέσεις των τραπεζών στην ΤτΕ και των δανείων  που έχουν λάβει.

5) Ταυτόχρονα θα απαγορευθεί η μεταφορά κεφαλαίων από τους νέους λογαριασμούς καταθέσεων σε δραχμές προς λογαριασμούς σε ευρώ για να κρατηθούν τόσο τα χρήματα όσο και να συντηρηθεί η ισοτιμία σταθερή χωρίς κραδασμούς. Το πάγωμα των λογαριασμών και οι περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων παραμένουν έως ότου ηρεμήσουν οι μεγάλες μεταβολές στην ισοτιμία.
6)Στη συνέχεια η Τράπεζα της Ελλάδος θα μπορούσε πιθανότατα να αρχίσει

να κάνει το δικό της πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης και η κυβέρνηση πιθανότατα θα επιστρέψει στα ελλείμματα, αφού δεν θα περιορίζεται από κανόνες διάσωσης.

Τι σημαίνει όμως επιστροφή στη δραχμή στην καπιταλιστική οικονομία της παγκοσμοποιημένης διασύνδεσης  μεσομακροπρόθεσμα πέρα από τις παραπάνω βραχυχρόνιες επιπτώσεις.

1)Εκτίναξη ελληνικού δημοσίου χρέους.

Το χρέος δεν διαγράφεται οπότε ότι χρωστάει το Ελληνικό Κράτος σε ευρώ θα το χρωστάει σε δραχμές και θα το πληρώνει σε ευρώ.

 2) Αύξηση της ονομαστικής και  πραγματικής αξίας του χρέους αναλόγως της υποτίμησης που θα αποφασισθεί αρχικά και της ενδεχόμενης να προκύψει από τις οικονομικές ανάγκες.

Μία υποτίμηση της τάξης έστω του 50% πιθανόν να ξεπερνούσε και το 250% του ΑΕΠ.

 3)Αύξηση των επιτοκίων δημόσιου δανεισμού αν και εφόσον αυτός είναι δυνατός. Οι αγορές και ενδεχομένως τα κράτη που θα αποφάσιζαν να δανείσουν στην Ελλάδα της δραχμής θα ισοσκέλιζαν το συνεχώς αυξανόμενο ρίσκο δανεισμού μιας με αριθμητική πρόοδο φθίνουσας πορείας της δραχμής, πουλώντας με ακριβότερο χρήμα.

4)Ο δανεισμός της χώρας θα πρέπει να πληρώνεται σε συνάλλαγμα γεγονός που σημαίνει ότι λόγω της συνεχούς διολίσθησης της δραχμής θα απαιτεί περισσότερες δραχμές για να εξυπηρετείται.

 5)Πληθωριστικές τάσεις. Αρχικά, η ισοτιμία του Ευρώ/Δραχμής  θα είναι  1 προς 1. Μισθοί, συντάξεις, προϊόντα, αξία υπηρεσιών, δανείων κ.λπ. θα μετατραπούν με ισοτιμία 1 προς 1 αλλά μέσα στις επόμενες ημέρες ή εβδομάδες θα εκτοξευθεί στο 1 προς 1000 τουλάχιστον σύμφωνα με τις μελέτες των τραπεζικών οικονομολόγων. Αυτό απλά σημαίνει ότι για οποιαδήποτε αγορά προϊόντων και ειδικότερα εισαγόμενων θα πρέπει να πληρώνουμε τρεις φορές  περισσότερες δραχμές.

Ο πληθωρισμός θα εκτοξευθεί σε επίπεδα διψήφια και ίσως και τριψήφια. Ό,τι αγοράζουμε τη μια μέρα, την επόμενη θα χρειαζόμαστε μεγαλύτερο ποσό δραχμών για να το αποκτήσουμε. Αυτό θα πρέπει να είναι προσωρινό και μέχρι να βρεθεί το επίπεδο ισοτιμίας έναντι του ευρώ.

Τις πληθωριστικές τάσεις τις ζήσαμε τις προηγούμενες δεκαετίες όταν τα επιχειρηματικά επιτόκια δανεισμού έφτασαν να ξεπερνούν το 25% με τα τεράστια επιχειρηματικά ρίσκα και την καθήλωση της ελληνικής αγοράς και την αγωνιώδη προσπάθεια για την απόκτηση ιδιόκτητης κατοικίας η οποία βέβαια στην πορεία απέκτησε χαρακτηριστικά νεοπλουτισμού και άρρωστου καταναλωτισμού.

Άρα αποκλείεται το σενάριο της ντόπιας επανεπένδυσης τουλάχιστον στο άμεσο διάστημα των επόμενων χρόνων και συνεπώς η έννοια της ανάπτυξης αποδομείται και γίνεται μύθος.

 6)Αύξηση της αξίας των δανείων μετά την υποτίμηση. Σε κάθε υποτίμηση η αξία των δανείων μεγαλώνει.

7)Το ελληνικό κράτος θα πάψει να είναι ο επίσημος εγγυητής των δανεισμού των τραπεζών. Μη ξεχνάμε ότι υπήρξε τέτοιο την περίοδο μεγάλου δανεισμού 1995-2009 από τον οποίο προέκυψε και τα μεγάλα σε απόλυτα νούμερα επίπεδα ανάπτυξης και τα οποία ως δείκτης αυτοτροφοδοτούσαν την οικονομική φερεγγυότητα του κράτους ως εγγυητής. Η έννοια «με την εγγύηση του ελληνικού δημοσίου» θα πάψει να υπάρχει.

8)  Αμφιλεγόμενα αποτελέσματα στην ανταγωνιστικότητα. Η ανταγωνιστικότητα δεν είναι μια αφηρημένη έννοια. Είναι ένα μέγεθος το οποίο προκύπτει από την αναλογία ποιότητας και ποσότητας. Είναι ένας δείκτης με αριθμητή  την ποιότητα και παρονομαστή  την τιμή ενός αγαθού.

Ως μετρήσιμο και απόλυτο  νούμερο είναι δυσκολοπαράγωγο  καθώς δεν είναι  εύκολα μετρίσιμη  η έννοια της ποιότητας και έτσι οι περισσότεροι   ασχολούνται  με το κόστος ενός αγαθού και όχι με το ωφέλεια  του. Συνεπώς ευκαιριακά διορθώνουμε τον παρονομαστή αλλά σίγουρα δεν είμαστε έτοιμοι για την διόρθωση του αριθμητή στον μεγαλύτερο αριθμό προϊόντων και υπηρεσιών.

Γενικά οι  εξαγωγείς προϊόντων  θα αποκτήσουν ανταγωνιστικότητα και  θα ωφεληθούν αλλά   η χώρα μας είναι κατεξοχήν εισαγωγική. Ωφελημένες θα είναι και οι  ελληνικές ναυτιλιακές εταιρίες που παράγουν συνάλλαγμα μέσα από τις υπηρεσίες τους και θα έχουν συναλλαγματικά οφέλη.

9)Μεγάλη  αναδιανομή πλούτου υπέρ όσων κατέχουν διεθνείς αξίες. Όσοι κατέχουν αποταμιεύσεις σε ευρώ δεν θα τις επανεισαγάγουν αυτομάτως στην κυκλοφορία μετατρέποντάς τες σε δραχμές όπως δεν το κάνουν κυκλοφορία χρήματος και τώρα. Ο πληθωρισμός και η υποτίμηση θα λειτουργούν πάλι για του έχοντες και θα τους κάνουν «περισσότερο έχοντες» διευρύνοντας τη οικονομικές και ταξικές διαφορές και συνθλίβοντας την μεσαία τάξη, όση από αυτή υπάρχει ακόμη. Οι πλούσιοι με χρήματα στο εξωτερικό  θα έχουν αυξημένη αγοραστική αξία στην ελληνική αγορά. Έτσι πολλές αγορές θα γίνονται σε πολλές περιπτώσεις στο 1/3 της σημερινής αξίας.

10)Ενέργεια. Το ελληνικό κράτος να πληρώσει να εισάγει  πετρέλαιο και φυσικό αέριο, με συνέπεια την μείωση της παραγωγής ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις με συνέπεια τη περικοπή για μεγάλες περιόδου.

11) Αφού θα έχει αναπτυχθεί όλη η παραπάνω διαδικασία θα υπάρξει περαιτέρω μείωση του ΑΕΠ, περαιτέρω αύξηση της ανεργίας, στους νέους θα φτάσει σε πολύ υψηλότερα επίπεδα, πτώση του βιοτικού επιπέδου  και φτωχοποίηση του μεγαλύτερου τμήματος του πληθυσμού.

12) Η μέση αστική τάξη θα εξαφανιστεί και θα δημιουργηθεί ένα νέο κύμα νεόπτωχων. Οι  ήδη φτωχοί, οι άνεργοι και οι συνταξιούχοι, θα γίνουν ακόμη φτωχότεροι καθώς το κράτος θα κηρύξει στάση πληρωμών  επειδή όλες οι τιμές των προϊόντων θα εκτοξευτούν. Αν κάποιος περιμένει ότι με την επιστροφή στη δραχμή θα πέσει και η τιμή των βασικών ειδών διατροφής πλανώνται πλάνην οικτρά. Η εσωτερική υποτίμηση έχει ήδη γίνει. Αντιθέτως θα υπάρξουν δυσκολίες στην ομαλή παραγωγή προϊόντων οι οποίες θα αυξάνουν τις τιμές.

13)Σε όλα τα παραπάνω πρέπει να προσθέσουμε την  κυβερνητική αστάθεια που θα υπάρξει. Οι κυβερνήσεις  λόγω των πιέσεων και των αναταραχών από τις διαμαρτυρίες του πληθυσμού  και την αδυναμία τους να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της χρεοκοπίας θα αλλάζουν τακτικά και  αυτό που επίσης θα  δοκιμάζεται είναι η δημοκρατία και η λειτουργία των θεσμών.

14) Γεωπολιτικά η χώρα θα βρεθεί σε δυσχερή θέση έναντι κάποιων γειτόνων της. Γενικά είναι αρκετά δύσκολο να υπολογισθεί η γεωπολιτική επιδείνωση της θέσης της χώρας.

Ότι περιγράψαμε παραπάνω είναι βασικές οικονομικές μεταβλητές οι οποίες πρόκειται να επηρεαστούν δυσμενώς από την αστάθεια που θα επέλθει μετά από μια επίσημη χρεοκοπία. Κάποια στοιχεία αντλήθηκαν από δημοσιευμένες απόψεις ανθρώπων που σχετίζονται με την οικονομική επιστήμη. Όμως οι περισσότερες επιπτώσεις είναι απολύτως λογικά επακόλουθα και κατανοητά στο σύνολο των πολιτών.

Η απόλυτη χρεοκοπία και η επιστροφή σε εθνικό νόμισμα σε μία απροετοίμαστη χώρα για τέτοια διαδρομή όπως είναι η Ελλάδα θα είναι ολέθρια και όλες οι προσπάθειες πρέπει να ενταθούν για την παραμονή της χώρας στο ευρώ και στην Ε.Ε για την αποφυγή δυσάρεστων εξελίξεων.

 

 

Σχόλια

σχόλια