Δημιουργική ασάφεια. Τι εννοεί ο ποιητής;

Δημιουργική ασάφεια. Τι εννοεί ο ποιητής;

Του Κωνσταντίνου Αντ. Κρεμμύδα

Συμπληρώθηκε ήδη ένας μήνας  παρουσίας της νέας διακυβέρνησης.  Προηγήθηκαν  επεισοδιακές συναντήσεις, διμερείς επαφές και αλλεπάλληλα συμβούλια, Eurogroup-Σύνοδος Κορυφής κλπ, μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων και της ελληνικής κυβέρνησης. Η κατάληξη που όλοι γνωρίζουμε είναι η καταρχήν συμφωνία για παράταση του προγράμματος στήριξης για τέσσερις μήνες μέσα στους οποίους καλείται η ελληνική κυβέρνηση να βρει τις οικονομικές διεξόδους , αξιολόγηση των δεσμεύσεων και των συμφωνηθέντων, για την κάλυψη των χρηματοδοτικών κενών και την αποπληρωμή των υποχρεώσεων των δανείων  και ταυτόχρονα  να οργανώσει ένα αξιόπιστο  κυβερνητικό πρόγραμμα το οποίο  θα βασίζεται στη προεκλογική ρητορεία του και θα αποτελεί διαπραγματευτικό όπλο για να επανέλθει η χώρα εκ’ νέου στην αγορά ομολόγων.

Το παραπάνω θα μπορούσε να είναι ένα ρεαλιστικό σενάριο εφόσον ακολουθηθούν συγκεκριμένα βήματα και προσεκτικές κινήσεις τόσο στο εσωτερικό αλλά κυρίως στη ευρωπαϊκή κυρίως και στη διεθνή διπλωματική σκηνή. Υπάρχουν όμως δείγματα που ενισχύουν την καχυποψία ως προς την αποτελεσματικότητα της κυβερνητικής πολιτικής με σημαντικότερο, θαρρώ, τον όρο «δημιουργική ασάφεια».

Δεν θα αναφερθώ στη μετονομασία του μνημονίου σε συμβόλαιο και της τρόικα σε θεσμούς. Πρόκειται για παιδική αφέλεια και οι εταίροι έδειξαν την δέουσα κατανόηση στη νεόκοπη ιδεοληπτική αντίληψη περί πολιτικής.

Η «δημιουργική ασάφεια» λοιπόν, όσο η κυβέρνηση δεν την αποσαφηνίζει, αποτελεί επικό συνώνυμο της  καθημερινής φράσης «έλα μωρέ …θα δούμε».

Ωστόσο η οικονομία είναι το πλέον σαφές αντικείμενο σε όλες τις μορφές των συστημάτων για τον απλούστατο λόγο ότι έχει μαθηματική έδραση, λογίζεται  με αριθμητικές παραμέτρους  και   απόλυτα νούμερα ώστε να αποφεύγονται όσο είναι δυνατό  τα μη γραμμικά δυναμικά συστήματα που μπορούν να οδηγήσουν σε περίπλοκες καταστάσεις.

Η κυβέρνηση αρνείται ότι η παράταση της δανειακής σύμβασης συνοδεύεται από μνημόνιο. Αντιθέτως οι εταίροι και το ΔΝΤ υπερτονίζουν ότι χρήματα χωρίς αξιολόγηση των μέτρων δεν πρόκειται να δοθούν.  Αυτό άμεσα μεταφράζεται σε αδυναμία πληρωμής των ομολόγων  και ενέχει κίνδυνο δημιουργίας σαφούς  πιστωτικού γεγονότος .

Συνολικά απαιτούνται περίπου είκοσι δισ. ευρώ.   Το μεγαλύτερο μέρος αφορά πληρωμές υποχρεώσεων προς ΔΝΤ και Ευρωζώνη (16,5 δισ.) και ρέπος προς δημόσιους οργανισμούς (3 δισ.). Οι μήνες του 2015 με τις μεγαλύτερες υποχρεώσεις (λήξεις ομολόγων, δόσεις προς ΔΝΤ και ευρωσύστημα) είναι οι εξής: Μάρτιος: 2,2 δισ.- Ιούνιος: 2,5 δις –  Ιούλιος: 5,2 δισ. –  Αύγουστος: 3,7 δισ. Ήδη υπάρχει υστέρηση εσόδων 2 δισ. ευρώ.

Οι υποχρεώσεις του ελληνικού Δημοσίου για τους επόμενους τέσσερις μήνες έχουν ως εξής, όπως τις παρουσίασε η εφημερίδα «Τα Νέα» σε σχετικό δημοσίευμα:

Mάρτιος  * ΔΝΤ: 1,530 δισ. ευρώ -Τόκοι: 750 εκατ. Ευρώ – Έντοκα γραμμάτια: 4,6 δισ. ευρώ

Απρίλιος  * ΔΝΤ: 448 εκατ. Ευρώ  – Τόκοι: 400 εκατ. Ευρώ – Έντοκα γραμμάτια: 2,4 δισ. ευρώ

Μάιος * ΔΝΤ: 746 εκατ. Ευρώ – Τόκοι: 320 εκατ. Ευρώ – Έντοκα γραμμάτια: 2,8 δισ. ευρώ

Ιούνιος * ΔΝΤ: 1,530 δισ. ευρώ – Τόκοι: 450 εκατ. Ευρώ – Έντοκα γραμμάτια: 2 δισ. ευρώ.

Το δεύτερο εξάμηνο του χρόνου, το ελληνικό δημόσιο πρέπει να πληρώσει συνολικά 3,6 δισεκατομμύρια ευρώ προς το ΔΝΤ, 6,6 δισ. προς ΕΚΤ και κεντρικές τράπεζες και 2,2 δισ. ευρώ σε τόκους.

Σε ό,τι αφορά τα έντοκα γραμμάτια, είναι βραχυπρόθεσμος δανεισμός και ανανεώνονται κατά κανόνα από τις ίδιες τις τράπεζες κατά τη λήξη τους κάθε τρίμηνο ή εξάμηνο, επομένως δεν  μπορούν να αθροιστούν στο σύνολο του έτους.

Η αντιμετώπιση των παραπάνω αναγκών γίνεται με τρεις σαφείς  τρόπους . Σύναψη νέων δανείων -ομολόγων από την διεθνή αγορά χρημάτων( είμαστε αποκλεισμένοι) , σύναψη δανείου-ομολόγων  μεταξύ των ήδη δανειστών και της Ελλάδας (με η χωρίς μνημόνιο) ή τέλος ,  μη πληρωμή τους με ότι αυτό συνεπάγεται (πιστωτικό γεγονός και επιστροφή σε δικό μας νόμισμα). Προφανώς η πρόθεση της κυβέρνησης περιλαμβάνει το πιο απίθανο και δύσκολο σενάριο , δάνειο δηλ. από την ΕΕ χωρίς μνημόνιο.

Ένα ακόμη σημείο ασάφειας αφορά τις μονομερείς ενέργειες . Η αναφορά στις μονομερείς ενέργειες (στην απόφαση του Eurogroup) δεν σχετίζεται με το σύνολο της πολιτικής της νέας ελληνικής κυβέρνησης αλλά μόνο με δράσεις που έχουν δημοσιονομικό κόστος διατείνεται η ελληνική κυβέρνηση . Μπορεί να οριστούν  άραγε ποια μέτρα δεν έχουν δημοσιονομικό κόστος ;

Ένα άλλο ασαφές σημείο αποτελεί  το ύψος  του πρωτογενούς πλεονάσματος   που πρέπει να επιτευχθεί ; Φάνηκε να υπάρχει  θετική σύγκλιση δανειστών και κυβέρνησης σια σταθεροποίηση στο 1,5% ωστόσο τελευταία δημοσιεύματα το θέτουν ως ζήτημα σε σχέση με την προϋπόθεση  του μνημονίου για 3%.

Επίσης θολό παραμένει το σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας  πάνω στο οποίο θα στηρίζεται η οικονομική απεξάρτηση από τις μνημονιακές υποχρεώσεις. Δυστυχώς , οι κυβερνήσεις που διαχειρίστηκαν την κρίση έριξαν μεγαλύτερο βάρος στις εύκολες λύσεις που αφορούσαν   τις οριζόντιες περικοπές μισθών και συντάξεων και όχι στην παραγωγική ανασυγκρότηση της  χώρας και το μεταρρυθμιστικό πλαίσιο που θα εξασφάλιζε την βιωσιμότητα της. Δεν είναι τυχαίο ότι από τις ευρωεκλογές και μετά ,ελληνικός πονηρός πολιτικαντισμός  ελέω κακών εκλογικών ποσοστών,  η χώρα «έσχιζε» από μόνη της τα μνημόνια όπως γράφαμε σε παλαιότερο άρθρο και συνεχίζει να τα σχίζει και τώρα.

Όπως και να είχε όμως  η χώρα στάθηκε όρθια μέσα στο ευρώ  πτωχεύοντας σταδιακά και όχι άτακτα, χάρη στις μνημονιακές συμφωνίες που έφερναν μία φειδωλή αλλά σταθερή ταμειακή επάρκεια και ελεγχόμενη ταμειακή ρευστότητα (κυρίως μισθοί και συντάξεις)  και φυσικά υπήρχαν και τα προαπαιτούμενα.

Οι επόμενοι τέσσερις μήνες τελικά θα καθορίσουν και την μορφή της ελληνικής οικονομίας για τα επόμενα χρόνια.

Σχόλια

σχόλια