Η αϋπνία, εχθρός των ηλικιωμένων

Η αϋπνία, εχθρός των ηλικιωμένων


Η αϋπνία είναι ένα σημαντικό πρόβλημα, ιδιαίτερα για τους ηλικιωμένους, καθώς τα αίτια που την προκαλούν αυξάνονται όσο περνούν τα χρόνια.

Η αϋπνία είναι σαν τον κλέφτη στο σκοτάδι που αποστερεί από εκατομμύρια ανθρώπους, ιδιαίτερα τους μεγαλύτερους των εξήντα ετών, τον απαραίτητο για την αποκατάσταση των ικανοτήτων και της δύναμης ύπνο.

Φυσικά τα αίτια της αϋπνίας είναι πολλά και όσο περνούν τα χρόνια αυξάνονται ο αριθμός τους αλλά και η οξύτητά τους. Συνήθως, όμως, οι ειδικοί παραβλέπουν το πρόβλημα στις εξετάσεις ρουτίνας, κάτι που όχι μόνο επιδεινώνει την ποιότητα ζωής του ηλικιωμένου, αλλά μπορεί να οδηγήσει σε σωματικά και ψυχικά νοσήματα όπως και σε έκπτωση των διανοητικών ικανοτήτων.

Ολοι, λίγο ώς πολύ, έχουμε βιώσει «κρίσεις αϋπνίας» σαν το σώμα να έχει ξεχάσει να ξεκουραστεί. Κάποιες φορές δεν κοιμόμαστε και καθόλου. Ομως, όσο δυσάρεστο κι αν είναι αυτό, δεν έχει την παραμικρή σχέση με το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν όσοι πάσχουν από χρόνια αϋπνία, δηλαδή, δυσκολία στο να αποκοιμηθούν, να παραμείνουν κοιμισμένοι ή ακόμα και πολύ πρωινή έγερση.

Μελέτη που εκπονήθηκε το 1995 από το Εθνικό Ινστιτούτο Γήρανσης σε 9.000 άτομα άνω των 65 ετών κατέγραψε ενδιαφέροντα συμπεράσματα: το 28% των συμμετεχόντων είχε πρόβλημα να αποκοιμηθεί, ενώ το 42% δεν μπορούσε ούτε να αποκοιμηθεί ούτε και να παραμείνει κοιμισμένο. Προφανώς, αυτά τα ποσοστά έχουν γιγαντωθεί τώρα που όλοι βρισκόμαστε μπροστά σε μία φωτεινή οθόνη, κάτι που μπορεί να διαταράξει το βιολογικό μας ρολόι.

Οπως επισημαίνει ο δρ Αλόν Αντιβάν, επικεφαλής του κέντρου ύπνου στο πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, η «αϋπνία είναι ένα σύμπτωμα και δεν είναι διάγνωση». Η αϋπνία, παραδείγματος χάρη που διαρκεί λιγότερο από ένα μήνα, πιθανώς να είναι αποτέλεσμα κάποιου προβλήματος στον χώρο εργασίας ή σε κάποια ασθένεια. Οταν η αϋπνία διαρκεί μέχρι έξι μήνες, μπορεί να οφείλεται στα προσωπικά οικονομικά άγχη ή στην απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου. Οταν η αϋπνία γίνει χρόνια και διαρκεί περισσότερο από έξι μήνες, τότε μπορεί να προκαλέσει σωματικό, ψυχολογικό και κοινωνικό χάος. Εκτός του ότι ο ασθενής νιώθει νύστα όλες τις ώρες της ημέρας, κάτι που μπορεί να αποβεί εξαιρετικά επικίνδυνο, όπως υπογραμμίζει ο δρ Αβιντάν, οι πάσχοντες εμφανίζουν προβληματικές σκέψεις, μείωση των γνωσιακών ικανοτήτων, σύγχυση, ψυχοκινητική βραδύτητα αλλά και αυξημένο κίνδυνο τραυματισμού.

Υπάρχουν δύο τύποι αϋπνίας. Η λεγόμενη πρωτογενής αϋπνία που πηγάζει από κάποιο πρόβλημα που εμφανίζεται στον ύπνο, όπως είναι η υπνική άπνοια ή σύνδρομο ανήσυχων ποδιών ή άλλα παρόμοια προβλήματα. Συνήθως οι άνθρωποι που πάσχουν από αυτή τη μορφή αϋπνίας δεν το γνωρίζουν και η ορθή διάγνωση απαιτεί τη βοήθεια ειδικού ιατρού. Η δεύτερη μορφή αϋπνίας, η δευτερογενής, είναι αυτή που πηγάζει από κάποιο ιατρικό ή ψυχιατρικό πρόβλημα, είναι αποτέλεσμα της λήψης κάποιων φαρμάκων ή της κατανάλωσης καφεΐνης ή αλκοόλ. Μπορεί να είναι και αποτέλεσμα περιβαλλοντικών θεμάτων όπως είναι το τζετ λαγκ ή ο υπερβολικός θόρυβος και το φως –ιδιαίτερα το γαλάζιο των ηλεκτρονικών συσκευών– μέσα στο υπνοδωμάτιο.

Οποια όμως και αν είναι η αιτιολογία της αϋπνίας, η αλήθεια είναι ότι όσο περισσότερο ανησυχεί κάποιος σχετικά με το κατά πόσον θα μπορέσει να κοιμηθεί το βράδυ τόσο επιδεινώνεται η κατάσταση. Μία καλή λύση για κάθε ενδιαφερόμενο είναι να περικόψει τους «υπνάκους» κατά τη διάρκεια της ημέρας, να αποφεύγει διεγερτικά και ηρεμιστικά, τα βαριά γεύματα αλλά και τα ποτά δύο τρεις ώρες πριν από τον ύπνο. Αντιθέτως, πρέπει να αθλείται συστηματικά, να αποφεύγει τα δυνατά φώτα ιδιαίτερα κατά τις βραδινές ώρες και να πέφτει στο κρεβάτι του μόνο όταν νιώθει νύστα.

Πηγή: kathimerini.gr

Σχόλια

σχόλια