Ένας χρόνος από το ελληνικό δημοψήφισμα

Ένας χρόνος από το ελληνικό δημοψήφισμα

Στις 5 Ιουλίου του 2015 ο ελληνικός λαός κλήθηκε μέσα σε συνθήκες οικονομικής ασφυξίας, απειλών και απροκάλυπτης προπαγάνδας να ψηφίσει εάν αποδέχεται ή απορρίπτει το σχέδιο συμφωνίας των δανειστών.

Το αποτέλεσμα ήταν ένα συντριπτικό «Όχι» που έστειλε κύματα ηλεκτροσόκ σε όλη την Ευρώπη.

Η συνέχεια έφερε έναν επίπονο συμβιβασμό, ένα τρίτο μνημόνιο, διάσπαση στον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και νέα εκλογική νίκη τον Σεπτέμβριο.

Ένας χρόνος συμπληρώνεται από τη νίκη του «Όχι» στο ιστορικό ελληνικό δημοψήφισμα του Ιουλίου του 2015, μια ημερομηνία καθοριστική που άλλαξε την Ελλάδα και το ελληνικό πολιτικό τοπίο.

Η επέτειος του «Όχι», το οποίο προκάλεσε ηλεκτροσόκ σε Ευρώπη και Ελλάδα έρχεται μόλις μερικές ημέρες από τον δεύτερο σεισμό που «χτύπησε» την Ένωση, αυτόν του βρετανικού δημοψηφίσματος, και ύστερα από έναν χρόνο κατά τον οποίο η ΕΕ αντιμετώπισε μάλλον αναποτελεσματικά όλες τις προκλήσεις που βρήκε μπροστά της. Κυρίως αυτή του προσφυγικού ζητήματος, αλλά και τη συνεχιζόμενη οικονομική κρίση.

Το χρονικό του δημοψηφίσματος

Στα τέλη Ιουνίου 2015, ύστερα από συνεχόμενες σκληρές διαπραγματεύσεις πέντε μηνών μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και των δανειστών η συμφωνία φάνταζε εξαιρετικά δύσκολη.

Μετά την τελική κίνηση της ελληνικής πλευράς και την εμπλοκή αποφασίστηκε η διεξαγωγή δημοψηφίσματος, ενώ δύο ημέρες μετά οι δανειστές επέβαλαν κλείσιμο τραπεζών και capital controls.

Ενδεικτικά μερικές από τις κρίσιμες ημερομηνίες, όσο δύσκολη κι αν είναι μια λεπτομερής καταγραφή τής εξαιρετικά πυκνής επικαιρότητας της περιόδου.

24 Ιουνίου: Οι διαπραγματεύσεις Ελλάδας-δανειστών πέφτουν για ακόμη μία φορά στο κενό παρά τη βελτιωτική πρόταση Βαρουφάκη.

26 Ιουνίου: Επιστρέφοντας από τις Βρυξέλλες ο πρωθυπουργός συγκαλεί υπουργικό συμβούλιο, όπου αποφασίζεται η διεξαγωγή δημοψηφίσματος για το σχέδιο συμφωνίας. Λίγο μετά τα μεσάνυχτα, τα πρώτα λεπτά του Σαββάτου 27 Ιουνίου, ο Αλέξης Τσίπρας με διάγγελμά του στον ελληνικό λαό ανακοινώνει τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος στις 5 Ιουλίου.

27 Ιουνίου: Συνεδριάζει η Ολομέλεια της Βουλής, η οποία ψηφίζει την πρόταση του υπουργικού συμβουλίου με 178 υπέρ και 120 κατά.

29 Ιουνίου: Οι ελληνικές τράπεζες κλείνουν για μία εβδομάδα και επιβάλλονται περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων (capital controls).

30 Ιουνίου: Λήγει και επισήμως η παράταση του ελληνικού προγράμματος. Η ελληνική κυβέρνηση είχε επιλέξει να μην πληρώσει τη δόση 1,5 δισ. προς το ΔΝΤ. Οι δανειστές αποφασίζουν να μη δώσουν παράταση, ενώ η Αθήνα υποβάλει αίτημα για νέα δανειακή σύμβαση.

1 Ιουλίου: Νέο διάγγελμα Τσίπρα. Ο πρωθυπουργός δηλώνει ότι «η παραμονή της χώρας στην ευρωζώνη πρέπει να είναι δεδομένη».

3 Ιουλίου: Την Παρασκευή πριν από το δημοψήφισμα πραγματοποιούνται σχεδόν ταυτόχρονα οι τελευταίες προεκλογικές συγκεντρώσεις. Του «ΝΑΙ» στο Καλλιμάρμαρο και του «ΌΧΙ» στο Σύνταγμα με ομιλητή τον πρωθυπουργό. Και οι δύο είναι πολυπηθείς, αλλά η συγκέντρωση στο Σύνταγμα είναι μια από τις μεγαλύτερες των τελευταίων ετών.

5 Ιουλίου: Οι Έλληνες προσέρχονται στις κάλπες, με τη συμμετοχή να αγγίζει το 62,5%. Οι πρώτες εκτιμήσεις αποτελέσματος από τις εταιρείες δημοσκοπήσεων (στις 19.00) δίνουν μικρό προβάδισμα στο «Όχι» με περίπου τρεις μονάδες. Στις 20.30 η επίσημη εκτίμηση αποτελέσματος διαψεύδει τους πάντες: Όχι 61% / Ναι 39%. Το τελικό αποτέλεσμα είναι η συντριπτική νίκη του Όχι με 61,31% έναντι του Ναι το οποίο συγκέντρωσε 38,69%.

Διαβάστε ΕΔΩ την live ενημέρωση για το δημοψήφισμα, όπως το κάλυψε το efsyn.gr

 

Πιέσεις, εκβιασμοί και απειλές

Αμέσως μετά την προκήρυξη του δημοψηφίσματος οι Ευρωπαίοι ηγέτες και οι θεσμοί επιδόθηκαν σε μια αξεπέραστη καμπάνια εκβιασμού και εκφοβισμού του ελληνικού λαού. 

Πέρα από την επιβολή των capital controls η συντριπτική πλειονότητα των Ευρωπαίων πολιτικών τάχθηκε υπέρ του «Ναι», ενώ δεν έλειψαν και οι ευθείες απειλές πως το πραγματικό ερώτημα του δημοψηφίσματος είναι η παραμονή ή αποχώρηση στη ζώνη του ευρώ.

Αυτό, άλλωστε, ακούστηκε ξεκάθαρα από τα χείλη του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ και πίσω από αυτό συντάχθηκαν οι κυβερνήσεις των μεγάλων δυνάμεων, όπως της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Ιταλίας.

Υπήρξαν ακόμη προσπάθειες να καταστεί το δημοψήφισμα αναντίστοιχο με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.

Υπέρ του «Όχι» τάχθηκε η πλειοψηφία των ευρωπαϊκών κομμάτων της Αριστεράς.

Σε επίπεδο θεσμών η πίεση έγινε ασφυκτική, με το Eurogroup να αποφασίζει να μην παρατείνει το ελληνικό πρόγραμμα (έληξε στις 30 Ιουνίου 2015), αλλά και να απορρίπτει τη συζήτηση για νέο δάνειο τονίζοντας ότι αυτή θα πραγματοποιηθεί μετά το δημοψήφισμα και ανάλογα με το αποτέλεσμά του.

 

Τα ελληνικά κανάλια

Ξεχωριστή θέση στα γεγονότα των ημερών (από τις 27 Σεπτεμβρίου έως και τις 5 Ιουλίου) κατέχει ο τρόπος με τον οποίο κάλυψαν τις εξελίξεις τα ελληνικά ιδιωτικά κανάλια, αλλά και οι μεγαλύτερες εφημερίδες, πραγματοποιώντας μια άνευ προηγουμένου εκστρατεία φόβου και καταπατώντας σχεδόν κάθε κανόνα δημοσιογραφικής δεοντολογίας.

Η κάλυψη των ειδήσεων που αφορούσαν το «Ναι» ήταν συντριπτικά μεγαλύτερη από εκείνες που αφορούσαν το «Όχι», αλλά αυτό ήταν μόνο το… κερασάκι στην τούρτα.

Μονόπλευρη παρουσίαση ειδήσεων, ακόμη και ψεύτικα δημοσιεύματα (όπως εκείνο του Mega με τις γιαγιάδες στο ATM από τη… Νότια Αφρική) συνέθεσαν ένα εκρηκτικό παζλ προπαγάνδας για το οποίο, ουσιαστικά, δεν τιμωρήθηκε κανείς, παρά μόνο έγιναν μερικές πειθαρχικές επιπλήξεις.

Ο πολιτικός κόσμος πριν και μετά το «Όχι»

Αναμφίβολα το δημοψήφισμα του Ιουλίου άλλαξε εντελώς τον πολιτικό χάρτη στην Ελλάδα, ενώ οι μετέπειτα εξελίξεις έφεραν στο προσκήνιο νέα πρόσωπα, αλλά και οδήγησαν στη δημιουργία νέων πολιτικών σχηματισμών.

Υπέρ του «Ναι» τάχθηκαν Ν.Δ., ΠΑΣΟΚ, Ποτάμι, ΔΗΜΑΡ, ΚΙΔΗΣΟ, ενώ το «Όχι» στήριξαν ΣΥΡΙΖΑ, ΑΝ.ΕΛΛ., Χρυσή Αυγή και σχεδόν ολόκληρο το κομμάτι της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς.

Την εβδομάδα πριν από το δημοψήφισμα πλήθος πολιτικών πέρασε από τις τηλεοπτικές κάμερες για να εκφράσει την άποψή του, ενώ ειδικά στην καμπάνια υπέρ του «Ναι» ανασύρθηκαν και ξεχασμένες προσωπικότητες από το… μακρινό παρελθόν της χώρας.

Στον απόηχο του δημοψηφίσματος, όμως, ήρθαν και δύο ηχηρές αποχωρήσεις, καθώς ο Αντώνης Σαμαράς ανακοίνωσε την παραίτησή του από την προεδρία της Νέας Δημοκρατίας, ενώ και ο Γιάνης Βαρουφάκης αποχώρησε από τη θέση του υπουργού Οικονομικών.

Οι επόμενες ημέρες

Την επόμενη ημέρα από το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου στην Ελλάδα διαμορφωνόταν μια εντελώς διαφορετική κατάσταση. 

Η τραπεζική αργία και τα capital controls παρατάθηκαν (οι περιορισμοί κεφαλαίων ισχύουν μέχρι σήμερα), ενώ πραγματοποιήθηκε έκτακτο Eurogroup και Σύνοδος Κορυφής των κρατών-μελών της Ευρωζώνης. Κατατέθηκε, ακόμη, νέα πρόταση από την Ελλάδα για σύναψη νέου δανείου, ενώ συνεχίστηκαν οι πυρετώδεις διαβουλεύσεις σε κορυφαίο επίπεδο.

Στα μέσα Ιουλίου η ελληνική Βουλή εξουσιοδότησε τον πρωθυπουργό και τον νέο υπουργό Οικονομικών (Ευκλείδη Τσακαλώτο) να διαπραγματευθούν τη σύναψη νέας συμφωνίας, ενώ στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ είχαν ήδη αρχίσει να διαφαίνονται διαφωνίες και εντάσεις για την πορεία που πρέπει να ακολουθήσει η κυβέρνηση και η χώρα.

Στις 13 Ιουλίου, έπειτα από πολύωρη εξαντλητική διαπραγμάτευση, η ελληνική κυβέρνηση φθάνει σε έναν επίπονο συμβιβασμό με τους πιστωτές και ξεκινάει η περίοδος του τρίτου μνημονίου, την οποία βιώνουμε μέχρι και σήμερα.

 

Διαβάστε ΕΔΩ το live της μαραθώνιας διαπραγμάτευσης όπως το κάλυψε το efsyn.gr

Η σύναψη νέου μνημονίου δημιουργεί νέα αναταραχή στο ελληνικό πολιτικό σκηνικό και κυρίως στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ. 

Το νέο μνημόνιο υπερψηφίστηκε από την ελληνική Βουλή με 222 «Ναι», 64 «Όχι» και 11 «Παρών», με την Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ να σημειώνει σημαντικές απώλειες.

Στις 20 Αυγούστου ο Αλέξης Τσίπρας ανακοινώνει την παραίτηση της κυβέρνησής του και, μετά την αποτυχία σχηματισμού κυβέρνησης, σχηματίζεται υπηρεσιακή υπό τη Βασιλική Θάνου και προκηρύσσονται εκλογές για τις 20 Σεπτεμβρίου 2015.

Η επόμενη εκλογική αναμέτρηση θα βρει τον ΣΥΡΙΖΑ  διασπασμένο, καθώς 25 βουλευτές του αποχωρούν και σχηματίζουν -υπό την ηγεσία του Παναγιώτη Λαφαζάνη- τη Λαϊκή Ενότητα. Το κόμμα της ΛΑΕ στηρίζει και η Ζωή Κωνσταντοπούλου, εκ των βασικών πρωταγωνιστών της πρώτης περιόδου διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, η οποία πλέον ηγείται του κόμματος «Πλεύση Ελευθερίας». Ο Γιάνης Βαρουφάκης συγκρότησε το το ευρωπαϊκό κόμμα – κίνημα, Diem 25.

#ThisIsaCoup: Το χρονικό μίας ήττας 

Το ντοκιμαντέρ του Πολ Μέισον για τη διαπραγμάτευση και την τελική συμφωνία

Ο Σεπτέμβρης

Οι εκλογές του Σεπτεμβρίου διεξάγονται σε ένα εντελώς αλλαγμένο πολιτικό τοπίο. Ο ΣΥΡΙΖΑ, παρά τη διάσπαση, κερδίζει την πρώτη θέση και σχηματίζει τη δεύτερη διαδοχική κυβέρνηση με τους Ανεξάρτητους Έλληνες.

Η Νέα Δημοκρατία μπαίνει σε μια περίοδο εσωτερικότητας, η οποία καταλήγει στην εκλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη στην προεδρία, ενώ το ΠΑΣΟΚ για πρώτη φορά κατεβαίνει σε βουλευτικές εκλογές σε συνεργασία με τη ΔΗΜΑΡ. 

Η νέα Βουλή έχει και ένα νέο κόμμα, την Ένωση Κεντρώων, ενώ, δυστυχώς, η ναζιστική οργάνωση της Χρυσής Αυγής διατηρεί τις δυνάμεις της και βρίσκεται στην τρίτη θέση.

Η συνέχεια παραμένει λίγο-πολύ γνωστή, με την ελληνική κυβέρνηση να μπαίνει σε νέες συνεχόμενες διαπραγματεύσεις για την υλοποίηση δύσκολων μεταρρυθμίσεων, την προσφυγική κρίση να προκαλεί τη συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τους Έλληνες πολίτες να παραμένουν αντιμέτωποι με τις πολιτικές λιτότητας για όγδοη συνεχή χρονιά.

Έναν χρόνο μετά όλα είναι τόσο κοντά και τόσο μακριά…

Πηγή: efsyn.gr

Σχόλια

σχόλια